Stichting blij met gemeentelijke initiatieven

"Vroeger werd een kindje schichtig achter het struikgewas begraven"

Monument voor het doodgeboren kind

Door HARRIE NIJEN TWILHAAR

TILBURG, woensdag - Steeds meer gemeenten in ons land overwegen een monument voor doodgeboren kinderen te plaatsen op een begraafplaats. Zo ook de gemeente Tilburg. De sculptuur van de Rijense beeldhouwer Adriaan Seelen wordt 1 november nabij de kindergraven van de algemene begraafplaats onthuld. Volgens Anja de Bruin (46), voorzitter van de stichting Lieve Engeltjes, hebben ouders van doodgeboren kinderen in ons land duidelijk behoefte aan een eigen plek om hun overleden kindje te herdenken.

"Tien jaar geleden werden doodgeboren kindjes nog schichtig achter een heg op een kerkhof begraven. Die tijd is nu gelukkig voorbij", zegt ze. De stichting Lieve Engeltjes, een landelijk platform voor een ieder die een kindje heeft verloren, is blij met het initiatief van gemeenten als Tilburg. "We merken dat juist een monument voor deze ouders heel belangrijk kan zijn. Het is een vaste plek om gezamenlijk verdriet te verwerken of herinneringen op te halen", legt Anja de Bruin uit. Zijzelf verloor 22 jaar geleden haar eerste kindje een maand na de geboorte. "Iedere zwangerschap begint met een kinderwens. Voor ouders die vervolgens met een doodgeboren baby'tje geconfronteerd worden, is het belangrijk om het intense verdriet op een zo'n natuurlijke en gepaste manier te verwerken."

Eerder dit jaar werd in 's-Hertogenbosch ook al een monument voor ouders van doodgeboren kinderen onthuld. "Bij de onthulling in Tilburg zullen wij ook met een afvaardiging aanwezig zijn waarbij er ook een gedicht wordt voorgelezen."

Volgens De Bruin worden er in ons land jaarlijks tussen de 2500 en 3000 kindjes levenloos geboren. "Daarbij tellen wij de miskramen niet mee", zegt ze. Lange tijd zwegen ouders als ze een doodgeboren baby'tje kregen. In het inmiddels aangepaste Kerkelijk Wetboek van 1917 hadden ouders van doodgeboren kinderen geen recht op een begrafenis. "Maar ook in de afgelopen decennia was een doodgeboren kindje iets waarover niet of nauwelijks gesproken werd", vertelt De Bruin. En:"Vaak werden de overleden kindjes in stilte op het kerkhof begraven. Dat had soms met radeloosheid of schaamte te maken. Hierdoor hebben ook veel ouders geen persoonlijke herinneringen meer. En juist ook voor die categorie moet een monument gezien worden als een soort fotoalbum", stelt ze.

De stichting is vijf jaar geleden opgericht om ervaringen en gevoelens van ouders van doodgeboren met elkaar te delen. Aanvankelijk richtte de stichting zich alleen op ouders van doodgeboren kinderen, maar sinds twee jaar biedt het ook een platform voor ouders die op een andere wijze hun kind hebben verloren.

Volgens De Bruin zijn ouders tegenwoordig steeds intensiever betrokken bij het afscheid nemen van een doodgeboren kind. "Op onze website worden gevoelens door ouders met elkaar gedeeld." Ook staan er persoonlijke verhalen en gedichten van ouders op die op hun eigen manier de dood verwerken zoals : "Zoveel sterren in de lucht een daarvan ben jij weggevlogen op je laatste vlucht kunnen we er niet meer bij. Een mooie volle maan zo licht en zo rond mag daar altijd blijven staan zodat ik weet dat jij bestond".

Het in Tilburg te onthullen monument van Adriaan Seelen is een kapelletje met daarin vijf bronzen handjes waarop vijf glazen tranen liggen. Het gaat om een sculptuur van 2.80 meter dat vervaardigd is van Belgisch natuursteen. In het midden van het sculptuur ligt een graankorrel als een symboliek dat niet tot wasdom komt. Op het monument prijkt de tekst: 'Ik sta geschreven in jouw hart en in Gods hand'.

De kosten voor het ontwerp zijn volledig voor rekening van de gemeente Tilburg. "Wij kregen steeds meer vragen van ouders of er een mogelijkheid bestond om een plek te creëren om doodgeboren kinderen te herdenken. Op basis van die signalen hebben we besloten om aan die behoefte te voldoen", aldus een woordvoerder.

Anja de Bruin

Dit artikel is gelezen in: De Telegraaf, 15 oktober 2003