Nieuwsbrief Lieve Engeltjes Nummer 17, september 2005

Mijn oma

Mijn oma, mijn omie, is overleden. Geen klein jong engeltje, maar een oude wijze engel met een lief rimpelgezicht.
De reden waarom ik de behoefte voel om dat met jullie te delen, is omdat haar dood op een bepaalde manier voor mij is verbonden met de dood van mijn kinderen. Met de dood van je kind verlies je een gedeelte van je toekomst, maar met de dood van je (groot)ouders verlies je een stuk van je verleden.

Mijn band met mijn grootmoeder is bijzonder. Mijn moeder omschreef het prachtig. Omie en ik hadden een 'geheime hut' die alleen toegankelijk was voor ons tweetjes. Wij deelden ons gevoel voor humor, haalden kattenkwaad uit en voerden samen toneelstukjes op die voor anderen niet te begrijpen waren. Dat was voor onze omgeving niet altijd leuk. Mijn opa hebben we wel eens tot wanhoop gedreven met ons gegiechel.

De dood van mijn kinderen heb ik niet echt met haar kunnen delen. Tenminste, niet fysiek. Ze woonde niet in Nederland en door allerlei omstandigheden was het voor haar erg moeilijk om me met raad en daad bij te staan. Toch hebben we het wel gedeeld, op onze eigen manier. Het zat hem in blikken, in kleine gebaartjes en soms in woorden. Nooit direct, altijd met een omweg, maar ze zei het wel.

Ze kon enorm hard vechten, heeft heel wat dingen overwonnen die anderen fataal zouden zijn geworden en daarom bewonderde ik haar. Wanneer ik dat tegen haar zei, antwoordde ze me altijd dat ik net zo was. Nu ze er niet meer is, ga ik steeds meer inzien dat ik nog meer op haar lijk dan ik altijd al wist.
Ik heb wel eens gezegd dat ik een bofkont ben omdat ik nou eenmaal mijn karakter heb en daarom op mijn manier om kan gaan met de dingen die me overkomen zijn. Dat kon zij ook. Omie had een enorm vermogen om gelukkig te zijn. Wat haar ook overkwam, ze omarmde het en maakte er het beste van. Ik denk wel dat ik dat geërfd heb.

Haar dood heeft me geraakt, veel dieper dan ik verwacht had. Ze was tenslotte bijna eenentachtig jaar, had een heel leven achter de rug. Haar gezondheid ging de laatste tijd erg achteruit en daar had ze het moeilijk mee. Dus rationeel bekeken was het fijn voor haar dat ze op zo'n mooie manier, in de armen van haar oudste dochter, is overleden.
Mijn hart echter tekent protest aan. Ik heb er vrede mee dat ze dood is, maar het heeft nu wel lang genoeg geduurd. Ze mag nou wel weer terugkomen. De dood duurt mij veel te lang.

Iemand zei tegen me dat mijn grote verdriet om omie veroorzaakt wordt door de herinnering aan het afscheid dat ik van mijn kindjes heb moeten nemen. Daar heb ik goed over nagedacht en ik ben het er niet helemaal mee eens. Ja, ik heb heus wel veel aan mijn meisjes gedacht de laatste weken, maar mijn verdriet om omie is oprecht verdriet om het afscheid dat ik van haar heb moeten nemen.

Voor de liefde maakt het niet zoveel uit of je diegene lang of kort kent, voor de hoeveelheid herinneringen wel. De band tussen mij en mijn oma is anders dan de band tussen mij en mijn kinderen. Maar liefde is liefde. Het gevoel dat ik had toen ik naast mijn dode oma stond was zeer vergelijkbaar met het gevoel dat ik had toen ik mijn meisjes in mijn armen had. Ik was trots, opgelucht en immens verdrietig. De cirkel leek opeens rond te zijn. Mijn toekomst en verleden kwamen samen.

Ik heb eens gezegd dat verdriet onvergelijkbaar is. Daar sta ik nog steeds achter. Ik wil er echter iets aan toevoegen. Ieder verlies is uniek, omdat ieder mens uniek is. Mijn manier van rouwen is waarschijnlijk anders dan jouw manier. Maar verdriet is tegelijkertijd universeel.
Er is iemand verdwenen uit je leven en dat doet pijn. Mijn opa mist mijn oma, ik mis mijn kinderen. Hij heeft herinneringen aan de afgelopen zestig jaar, ik heb herinneringen aan mijn zwangerschappen. Hij is zijn wederhelft kwijt, ik een deel van mijn lijf. We verloren beiden onze geliefden.
Onvergelijkbaar en toch hetzelfde.

Maar dat gekke, mooie en volle leven van me bracht tegelijkertijd een ontzettend leuke nieuwe rol op mijn pad. In de dagelijkse comedyserie 'Samen', vanaf 22 augustus te zien bij Talpa, speel ik de rol van Zinzi, een eigenzinnige, alleenstaande moeder met een gouden hart op de tong.
In mijn kleedkamer hangt een foto van mijn omie. Ze is trots op me en ik op haar!

Een warme groet, Ellemijn